Newsflash

Sprawiamy, że rozwój nabiera sensu!

Zamów newsletter!

*

:

:

Komentarz do programu polskiej współpracy rozwojowej na 2011 r.

Komentarz Instytutu Globalnej Odpowiedzialności do projektu Programu polskiej współpracy rozwojowej realizowanej za pośrednictwem MSZ RP w roku 2011.

Warszawa, 23.09.2010 r.

Instytut Globalnej Odpowiedzialności (IGO) z uznaniem przyjmuje fakt, iż DWR MSZ po raz kolejny zwróciło się do polskich organizacji pozarządowych z prośbą o komentarz do projektu planu rocznego i że projekt ten został przekazany do konsultacji wystarczająco wcześnie, aby konsultacje z organizacjami pozarządowymi miały faktyczny wpływ na ostateczną wersję tego dokumentu.

Wielkość pomocy i alokacje finansowe


[1] Wielkość planowanych środków przeznaczonych na pomoc realizowaną za pośrednictwem MSZ jest niższa niż w roku ubiegłym i stanowczo niewystarczająca do tego, aby Polska mogła wywiązać się ze zobowiązania do zwiększenia Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA). Aby w 2015 roku osiągnąć wskaźnik 0,33 proc. dochodu narodowego brutto, rząd powinien zwiększać nie tylko środki przekazywane w ramach składki do budżetu UE czy na Europejski Fundusz Rozwoju (EDF) lecz również znacznie zwiększyć ilość funduszy w ramach pomocy dwustronnej. Dlatego pula środków przeznaczonych na pomoc realizowaną za pośrednictwem MSZ powinna zostać znacznie zwiększona.

Zgodnie z wydanym w tym roku przez Komisję Europejską dokumentem pt. Commission Staff Working Document on Financing for Development1, do 2015 roku polski rząd powinien każdego roku zwiększać wielkość ODA o 35% w stosunku do roku poprzedniego, aby wywiązać się ze zobowiązań. Zachowując obecne proporcje pomocy wielostronnej i dwustronnej, należy zakładać, że coroczne zwiększenie rezerwy celowej o minimum 35 procent jest warunkiem niezbędnym do realizacji zobowiązań międzynarodowych.

Apelujemy do rządu, w tym do Ministerstwa Finansów, oraz do polskiego parlamentu o zwiększenie rezerwy celowej budżetu państwa poz. 31 pod nazwą Implementacja polskiego programu współpracy na rzecz rozwoju oraz wsparcie międzynarodowej współpracy na rzecz demokracji i społeczeństwa obywatelskiego z planowanych obecnie 100 mln złotych do przynajmniej 135 mln złotych.

Zgodnie z ze zobowiązaniami kolektywnymi UE nt. pomocy dla Afryki, proponujemy przyjąć zasadę, że przynajmniej połowa ze wzrostu rezerwy celowej powinna zostać przeznaczona na pomoc w Afryce Subsaharyjskiej, regionie w którym najpilniejsza jest potrzeba realizacji Milenijnych Celów Rozwoju. Zatem w stosunku do planowanych alokacji finansowych, środki w dyspozycji MSZ na pomoc w Afryce powinny wzrosnąć o przynajmniej 17,5 mln złotych.

[2] Planowany podział środków pomiędzy poszczególne kraje nie uległ znacznym zmianom w stosunku do lat poprzednich, dlatego aktualne pozostają nasze uwagi z lat poprzednich. Szczególnie niepokojące jest fakt, iż ilość funduszy przeznaczonych przez MSZ na bezpośrednia pomoc dla Afryki drastycznie zmalała. Na przykład, w 2008 roku NGOs zrealizowały z funduszy MSZ projekty w Afryce o łącznej wartości ponad 6 mln zł, podczas gdy na 2011 rok MSZ planuje przeznaczyć na realizację projektów przez wszystkie podmioty2, w tym NGOs,  tylko 2 mln złotych. W praktyce oznacza to, że NGOs w dalszym ciągu nie będą miały możliwości zwiększania swojego potencjału do pomocy w Afryce. Należy obawiać się, że w dłużej perspektywie sytuacja ta negatywnie odbije się na potencjale Polski do pomocy w Afryce i wkładzie naszego kraju w realizację Milenijnych Celów Rozwoju na tym kontynencie.

Apelujemy do MSZ o zwiększenie alokacji budżetowych na działania w Afryce Subsaharyjskiej.

Zwiększenie skuteczności polskiej pomocy


[3] Pozytywnie oceniamy fakt, że po raz kolejny w rocznym planie MSZ można znaleźć odwołanie do Deklaracji Paryskiej ws. Efektywności Pomocy, Programu Działań z Akry i Europejskiego Konsensusu w sprawie Rozwoju. Jednakże również po raz kolejny w planie MSZ nie można znaleźć konkretnych działań rządu mających na celu realizację postanowień ww. dokumentów. Komisja Europejska poinformowała w bieżącym roku, że już 16 państw członkowskich UE posiada strategie lub plany realizacji Deklaracji Paryskiej. Polska powinna do tego grona.

Apelujemy do MSZ o uwzględnienie w programie rocznym konieczności stworzenia planu realizacji Deklaracji Paryskiej ws. Skuteczności Pomocy. Stworzenie i wdrożenie takiego planu wymaga konkretnych działań i alokacji środków, dlatego powinny być one przewidziane w programie rocznym. Ponadto uwzględnienie zasobów potrzebnych do stworzenia planu wdrażania Deklaracji Paryskiej byłoby czytelnym sygnałem dla wszystkich podmiotów realizujących działania z zakresu współpracy rozwojowej, że polski rząd poważnie traktuje kwestię skuteczności pomocy i nie zamierza poprzestać na deklaracjach poparcia dla inicjatyw stworzonych i realizowanych przez inne kraje.

[4] W projekcie programu brakuje też informacji o planach stworzenia strategii pomocy dla poszczególnych krajów oraz rozwinięcia dialogu z krajami partnerskimi. Działania takie wydają się niezbędne dla faktycznego zwiększenie skuteczności polskiego systemu współpracy rozwojowej3.

[5] Przyjęcie wspólnych sektorów wsparcia dla wszystkich krajów i regionów objętych polską pomocą rozwojową odczytujemy jako pozytywną zmianę, która może być konkretnym krokiem w kierunku bardziej strategicznego podejścia do współpracy rozwojowej. Jeśli Polska zbuduje potencjał pomocy w konkretnych sektorach, będzie miała szansę na większą specjalizację, rozwinięcie swojego potencjału pomocowego i zwiększenie skuteczności. Jednakże wątpliwości budzi kwestia dopasowania poszczególnych sektorów do priorytetów poszczególnych państw partnerskich i trwałości priorytetów sektorowych. Polskie organizacje pozarządowe i inne podmioty po raz kolejny stoją przed wyzwaniem dopasowania swoich działań i potencjału do podlegających zmianom się z roku na rok sektorów priorytetowych. Dlatego apelujemy do MSZ o prowadzenie stałego dialogu z polskimi NGOs na temat priorytetów sektorowych i określanie na tej podstawie długotrwałych priorytetów sektorowych w poszczególnych krajach i regionach.

[6] Projekt planu rocznego pozbawiony jest wyraźnego i bezpośredniego podporządkowania polskiej współpracy rozwojowej Milenijnym Celom Rozwoju. Cztery wspólne sektory wsparcia bardzo luźno wiążą się z realizacją głównego wyzwania społeczności międzynarodowej w dziedzinie redukcji ubóstwa. Komitet Pomocy Rozwojowej (DAC) Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), w raporcie ze specjalnego przeglądu polskiego systemu współpracy rozwojowej4 przeprowadzonego w bieżącym roku wyraźnie rekomenduje, aby Polska przyjęła politykę „która w pełni uwzględnia główne międzynarodowe zobowiązania jak Milenijne Cele Rozwoju”.

Apelujemy do polskiego rządu o podporządkowanie pomocy rozwojowej, w tym dostosowanie planu rocznego, do wymogów Milenijnych Celów Rozwoju.

Edukacja rozwojowa


[7] W części dotyczącej edukacji rozwojowej plan roczny pomija kwestię Międzysektorowego Procesu Wypracowywania Porozumienia nt. Edukacji Globalnej. Jest to zdecydowanie najważniejsza inicjatywa dotycząca edukacji rozwojowej w Polsce i brak jakiegokolwiek odwołania do niego w planie MSZ jest poważnym mankamentem. MSZ było dotychczas włączone w prace międzysektorowego zespołu i zdaniem głównych jego uczestników może odegrać pierwszorzędną rolę w upowszechnianiu i podwyższaniu jakości edukacji rozwojowej w Polsce.

Apelujemy do MSZ o uwzględnienie w planie rocznym zaangażowania MSZ w prace  Międzysektorowego Procesu Wypracowywania Porozumienia nt. Edukacji Globalnej, w tym: aktywne uczestnictwo przedstawicieli MSZ, współtworzenie prawnych i instytucjonalnych ram dla upowszechnienia edukacji rozwojowej w Polsce a także finansowanie kluczowych elementów realizacji porozumienia.

 

1 SEC(2010) 420, 21.4.2010, s. 70, Zobacz też: Instytut Globalnej Odpowiedzialności, Polish Aid and EC Spring Package 2010. A chance for New Solidarity, maj 2010

2 Z wyłączeniem programu Małych Grantów (realizowanych przez polskie ambasady), na które przeznaczony jest 1 milion złotych.

3 Por. Polska pomoc zagraniczna 2009, Grupa Zagranica, Warszawa 2010

4 OECD DAC Special Review of Poland’s international development co-operation programme, maj 2010

 

Pobierz w formacie PDF: Komentarz IGO do projektu Programu polskiej współpracy rozwojowej realizowanej za pośrednictwem MSZ RP w roku 2011